HENRY JAMESNING “THE BIRTHPLACE” HIKOYASIDA QAHRAMONNING ICHKI VA TASHQI DUNYOSI: PSIXOLOGIK REALIZM, IJTIMOIY ROL VA MADANIY MIF

Djumayeva Gulnora Zakirovna Buxoro tibbiyot akademik litseyi o‘qituvchisi

Abstract

. Maqolada Henry Jamesning 1903-yilda “The Better Sort” to‘plamida chop etilgan “The Birthplace” hikoyasida qahramonning ichki ong dunyosi bilan uning tashqi ijtimoiy roli o‘rtasidagi murakkab munosabat tahlil qilindi. Tadqiqotning dolzarbligi James psixologik realizmini faqat individual kechinma yoki ichki monolog doirasida emas, balki shaxs ongining madaniy institutlar, iqtisodiy ehtiyoj, ommaviy kutish va kasbiy majburiyat bilan to‘qnashuvi asosida yoritish zarurati bilan belgilanadi. Morris Gedge obrazi yaqin o‘qish, psixologik-germenevtik, struktur va sotsiokultural tahlil usullari asosida o‘rganildi. Tadqiqot natijasida tug‘ilgan uy makoni oddiy tarixiy obyekt emas, balki noaniq tarixiy materialni barqaror va ta’sirchan ommaviy hikoyaga aylantiruvchi madaniy mexanizm ekanligi asoslandi. Gedge’ning shubhasi, vijdoniy ikkilanishi, iqtisodiy qaramligi va keyinchalik sahnaviy hikoya qilish mahoratini egallashi ichki va tashqi dunyo o‘rtasidagi ziddiyatni murakkablashtiradi. Isabel Gedge obrazi esa qahramonning xususiy qarashlarini oilaviy va ijtimoiy mas’uliyat bilan bog‘laydi. Maqolaning ilmiy yangiligi qahramon psixologiyasini adabiy turizm, performativ identitet, madaniy xotira va institutsional bosim tushunchalari bilan yagona tahliliy modelda talqin etishdan iborat.